HoLEP / MiLEP nedir?
HoLEP'in açılımı “Holmium Laser Enucleation of the Prostate”, yani prostatın holmium lazerle enükleasyonudur. Enükleasyon, dokunun parça parça kazınması yerine kapsülünden bir bütün hâlinde ayrılması anlamına gelir. Mini-HoLEP (MiLEP) ise aynı işlemin daha ince cihazlarla yapılmasıdır; daha ince cihazlarla idrar kanalına zarar verme ve idrar kanalı darlığı (üretra darlığı) gelişme riskinin azaltılması amaçlanır.
Ayrılan doku mesaneye itilir, ardından morselatör adı verilen bir cihazla küçük parçalara ayrılarak dışarı alınır. Çıkarılan dokunun tamamı patolojik incelemeye gönderilebilir; bu, gözden kaçmış bir prostat kanserinin saptanabilmesi açısından değerlidir.
HoLEP, iyi huylu prostat büyümesinin cerrahi tedavisidir. Prostat kanseri tedavisi değildir; kanser saptanan hastalarda izlenecek yol farklıdır.
Kimlere uygulanır, kimlere uygun değildir?
İlaç tedavisine yeterli yanıt alınamayan, idrar yapamama (retansiyon) atakları yaşayan, mesanesinde taş oluşan, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ya da kanaması olan veya böbrek fonksiyonları etkilenmeye başlamış hastalarda gündeme gelir.
HoLEP'in tercih edilmesini kolaylaştıran durumlar
- Prostatın hacimce büyük olması — diğer kapalı yöntemlerin sınırlı kaldığı boyutlarda da uygulanabilir
- Kan sulandırıcı ilaç kullanma zorunluluğu — lazer keserken aynı anda kanamayı da durdurur
- Çıkarılan dokunun tamamının patolojiye gönderilmesinin istenmesi
Uygun olmayabileceği durumlar
- Aktif idrar yolu enfeksiyonu — önce tedavi edilir, ameliyat ertelenir
- Kontrol altına alınamamış pıhtılaşma bozukluğu
- Mesane kasının kasılma gücünü yitirmiş olması — tıkanıklık giderilse de şikâyet tam düzelmeyebilir; ameliyat öncesi ürodinami gerekebilir
- Öncelikli tedavi gerektiren eşlik eden prostat kanseri
Ameliyat nasıl yapılır?
İşlem genel ya da belden (spinal) anestezi altında yapılır. Karında hiçbir kesi bulunmaz; tüm işlem idrar kanalından ilerletilen bir endoskopla gerçekleştirilir. Süre prostatın hacmine göre değişir.
- İdrar kanalından girilerek prostat ve mesane değerlendirilir
- Holmium lazerle prostat dokusu kapsülünden ayrılır
- Ayrılan doku mesaneye alınır ve morselatörle parçalanarak dışarı çıkarılır
- İşlem sonunda geçici bir idrar sondası yerleştirilir
İyileşme süreci
Hastalar çoğunlukla bir gece hastanede kalır. Sonda genellikle bir ya da iki gün içinde alınır; sonda çıkarıldıktan sonra idrar akımında rahatlama hissedilir.
İlk haftalarda idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve ara ara idrarda hafif kanama görülebilir; bunlar iyileşmenin olağan parçasıdır. Ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı egzersizden birkaç hafta uzak durulması önerilir.
Sonda alındıktan sonra bir süre idrar kaçırma yaşanabilir. Çoğu hastada geçicidir ve pelvik taban egzersizleriyle desteklenir; süresi kişiden kişiye değişir.
Olası riskler ve yan etkiler
Her cerrahi işlemde olduğu gibi HoLEP'in de riskleri vardır. Bunların önceden konuşulması, ameliyat kararının hastayla birlikte verilebilmesi için gereklidir.
- Retrograd ejakülasyon — meninin dışarı yerine mesaneye doğru boşalması; sık görülür ve doğurganlık planı olanlarda ameliyat öncesi mutlaka konuşulmalıdır
- Geçici idrar kaçırma; daha seyrek olarak kalıcı kaçırma
- İdrar yolu enfeksiyonu
- Kanama ve pıhtı nedeniyle idrar yapamama
- İdrar kanalında zamanla darlık gelişmesi
- Mesane boynunda daralma
Bu liste bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Sık sorulan sorular
HoLEP ameliyatında kesi yapılıyor mu?
Hayır. Tüm işlem idrar kanalından girilerek yapılır; karında ya da vücudun başka bir yerinde kesi bulunmaz.
Ameliyattan sonra cinsel işlev etkilenir mi?
Sertleşme işlevi genellikle ameliyat öncesindeki durumunu korur. Ancak retrograd ejakülasyon, yani meninin mesaneye doğru boşalması sık görülür. Bu durum cinsel birleşmeyi engellemez fakat doğurganlığı etkiler; çocuk sahibi olma planı varsa ameliyat öncesinde konuşulmalıdır.
Prostat tekrar büyür mü?
Tıkanıklığa yol açan doku kapsülünden ayrılarak bütün hâlinde çıkarıldığı için, aynı şikâyetin kısa sürede tekrarlaması beklenmez. Yine de düzenli ürolojik kontrol önerilir.
Kan sulandırıcı kullanıyorum, ameliyat olabilir miyim?
Bu durum HoLEP'in tercih edilme nedenlerinden biridir, çünkü lazer keserken aynı anda kanamayı da durdurur. Yine de ilacınızın türüne ve kullanma nedeninize göre ameliyat öncesi düzenleme gerekebilir; karar sizi takip eden hekimlerle birlikte verilir.
Bu sayfa ameliyatın kendisini anlatır. Hastalığın nedenleri, belirtileri ve ameliyat dışı seçenekler için: